"Ιππόκοσμος"- Ο Κόσμος του Αλόγου

Όλοι μας, έχουμε προσπαθήσει κάποια στιγμή είτε να ερμηνεύσουμε τη συμπεριφορά του ίππου μας, είτε να διορθώσουμε κάποια ανεπιθύμητα χαρακτηριστικά της.Συνήθως οι τρόποι που χρησιμοποιούμε είναι ανθρωπομορφικοί, αντιμετωπίζουμε δηλαδή το άλογο σαν άνθρωπο, παρασυρμένοι από τον έντονο δεσμό μας με αυτό, καθώς και από την πραγματικά πολύ εκφραστική του φύση. Είναι όμως ο ίππος άνθρωπος; Σίγουρα όχι.

 Ο ίππος είναι ένα ζώο με μια διαφορετική αντίληψη του φυσικού κόσμου (βλέπει , οσμίζεται, ακούει, διαφορετικά από εμάς), καθώς επίσης και με διαφορετική θέση στην τροφική αλυσίδα (θήραμα) , γεγονός το οποίο έχει οπλίσει το άλογο με δυο πολύ σημαντικά ένστικτα, βασισμένα στο φόβο για τα αρπακτικά, τα οποία του επέτρεψαν να επιβιώσει στη γη για πάνω από 50 εκατομμύρια χρόνια.

1) ένστικτο για σχηματισμό κοπαδιού (herding instinct). Η ζωή σε κοπάδι είναι μία ευρέως διαδεδομένη μέθοδος επιβίωσης των θηραμάτων και την συναντάμε εκτός από τα θηλαστικά και σε άλλα είδη όπως πτηνά και ψάρια. Επιτρέπει τον αδιάκοπο και αυστηρό έλεγχο της περιοχής για αρπακτικά, ενώ σε περίπτωση επίθεσης, εξασφαλίζει καλύτερες πιθανότητες επιβίωσης στα ασθενέστερα μέλη της ομάδας. Ένα κοπάδι διέπεται από αυστηρή ιεραρχία, ενώ η συγκρότηση και η διατήρηση του επιτυγχάνεται μέσω ενός πολύπλοκου και αυστηρού κώδικα συμπεριφοράς, στοιχείo τo οποίo και αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής μελέτης.

2) ένστικτο φυγής (flightinstinct). Ο ίππος έχει μία απάντηση σε οτιδήποτε μπορεί να αποτελέσει απειλή, ακόμα και αυτή η απειλή δεν είναι άμεση ..τρέχει μακριά. Ο ίππος θα επιτεθεί μόνο σε περίπτωση που αισθάνεται απειλή αλλά δεν υπάρχει διέξοδος για αυτόν (fight or flight instinct), καθώς και σε ιδιαίτερες περιπτώσει όπου άλλα ένστικτα επικρατούν (π.χ. μητρικό ένστικτο). Στην πραγματικότητα όλες οι ιππικές δραστηριότητες (π.χ. ιπποδρομίες, dressage, show jumping) περιέχουν μια ελεγχόμενη έκφραση του flight instinct.

Η καθημερινή πρακτική με τα άλογα πρέπει να σέβεται αυτά τα ιδιαίτερά τους χαρακτηριστικά. Συγκεκριμένα δεν μπορούμε να απαιτήσουμε από ένα άλογο να συμμετέχει σε μια εκπαιδευτική διαδικασία χωρίς να έχουμε εξασφαλίσει συνθήκες ασφάλειας και εμπιστοσύνης.

Έρευνες έχουν δείξει ότι τα άλογα στη φύση, μιμούνται και είναι ποιο δεκτικά στη μάθηση νέων συμπεριφορών από τα ανώτερα στην ιεραρχία του κοπαδιού άλογα. Αυτό σημαίνει ότι ο ίππος πρέπει να αναγνωρίσει τον εκπαιδευτή του σαν ιεραρχικά ανώτερο από τον ίδιο (dominant). Ωστόσο πρέπει να γνωρίζουμε ότι στη φύση ο αρχηγός, κρατάει το κοπάδι του κάνοντας τα υπόλοιπα μέλη να νιώθουν ασφάλεια κοντά του και όχι με τη βία. Έτσι και εμείς πρέπει να κάνουμε το άλογο να νιώθει ότι όσο είναι κοντά μας τίποτα κακό δεν θα συμβεί. Έτσι μόνο θα μας σεβαστεί και θα μας εμπιστευθεί την επιλογή των αποφάσεων (ή όπως θα έλεγε ο Franklin Levinson "You will lead the dance") κάνοντας την εκπαίδευση μία αποτελεσματική και ευχάριστη και για τους δυο διαδικασία.

το κείμενο δημιουργήθηκε από Ιωάνης Καμπέρος 19/05/2007 http://horse.gr